close
تبلیغات در اینترنت
تفسیر ولائی و روائی قرآن ( آیات الولایه )

پیام شیعه | Shia

تفسیر ولائی و روائی قرآن ( آیات الولایه )


امروز : جمعه 23 آذر 1397

Translate Website to Arabic Translate Website to English Translate Website to German Translate Website to Turkish Translate Website to Spanish Translate Website to Korean Translate Website

کانال تلگرام پیام شیعه ( حکیم )

کانال تلگرام پیام شیعه ( حکیم )

تفسیر ولائی و روائی قرآن ( آیات الولایه )

تفسیر ولائی و روائی قرآن ( آیات الولایه )

تفسیر ولائی و روائی قرآن ( آیات الولایه )
 

(( وَ الشَّمْسِ وَ ضُحَاهَا )) ( به خورشید و گسترش نور آن سوگند ) ﴿الشمس‏، 1﴾

وَ الْقَمَرِ إِذَا تَلاَهَا ( قَسَم به ماه در آن هنگام كه پشتِ سَرِخورشید درآید ) ﴿الشمس‏، 2﴾

 

طبق روایات وارده از طریق شیعه و سنی ، منظور از خورشید ( پیامبر ) و از ماه ( علی ) می باشد. البته برابر روایاتِ شیعه ، تأویلِ ( وَالنَهارِ اِذا تَجَلّی ) ظهور امام زمان (عج) است ، در روایاتِ اهلِ سنت ، ( وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها ) به بنی امیه تأویل گردیده است .


 ما در این زمینه به برخی از از روایاتی که حاکم نیشابوری ( حنفی ) نقل کرده اشاره می کنیم:

عن ابن عباس في قول الله تعالى: وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها قال(هو) رسول الله ص  وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها قال: (هو)علي بن أبي طالب  وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها قال: الحسن و الحسين  وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها قال: بنو اُمَيَّه .

 

ابن عباس في قول الله تعالى :

وَ الشَّمْسِ قال: هو النبي ص  وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها قال: (هو) عَلي  وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها قال: الحسن و الحسين  وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها قال: بنو اُمَيَّه  ( شواهد التنزيل لقواعد التفضيل، ج‏2، ص: 434 )

 

شرح تفصیلی در ادامه مطلب
 


از طریق شیعه نیز روایات بسیاری داریم که منظور از ( شمس ) وجودِ نازنین پیامبر(ص) و از ( قمر) وجودِ ذی جودِ امیرالمومنین (ع) می باشد.

بعنوان نمونه به حدیث ذیل بسنده می گردد که ابن عباس از پیامبر نقل کرده که ایشان فرمودند : مثالِ من در بینِ شما ( شمس ) می باشد و مثالِ علی (ع) همانند ( قمر) ، پس هنگامیکه خورشید غروب کرد ، شما به نور ( قمر) ( یعنی نورِ ماهِ امامت و ولایت ) هدایت می یابید.


عن ابن عباس قال قال رسول الله (ص): (( مَثَلي فِيكم مَثَلِ الشَّمسَ وَ مَثَلِ عَلي مَثَلِ القَمَر فَإذا غَابَتِ الشّمسَ فَاهتَدوا بِالقَمَر)) (تأويل الآيات الظاهره، ج2 ص: 779)


نکته ی قابل تامل اینکه در قرآن کریم هرجا ، نامِ خورشید ( شمس ) به میان می آید در کنارِ آن ، نامِ ماه ( قمر ) آمده ، و این یعنی قرین بودن و همراه بودنِ خورشیدِ نبوت با ماهِ ولایت و امامتِ علی و اولادِ معصومینش (ع) .


وَ الْقَمَرِ إِذَا تَلاَهَا ( قسم به ماه در آن هنگام كه پشت سرخورشید درآید ) ﴿الشمس‏، 2﴾


( تلوّ ) ( مصدر تلى ) به معناى از پى در آمدن است . یعنی نورِ ماه ( امامت و ولایت اهل بیت )، تابعِ نورِ خورشیدِ نبوتِ پیامبر(ص) می باشد و در یک کلام ، ( وَ الْقَمَرِ إِذَا تَلاَهَا ) به معنیِ جانشین بودنِ ماهِ ( امامت ) براى خورشیدِ ( نبوتِ حضرتِ محمد ص ) می باشد و نه عکس آن ، و این نیز بمنزله ی فرع بودنِ نورِ ماه ، نسبت به خورشید است.


مـن غــلام قَمَـــرَم ، غیـرِ قَمَـــرَ هیـچ مگو          پیشِ من جز سخنِ شمع و شِکَـر هیچ مگو

دوش دیوانـه شـدم ،عشـق مرا دیـد و بگفت:           آمـدم نَعـره مَـزن ، جامـه مَـدَر ، هیچ مگو

گفتم ای عشـق مـن از چیـزِ دگـر می‌ترسـم           گفت آن چیـزِ دگر نیسـت ، دگـر هیچ مگو

قَمَــرَی جــان صفتـی ، در رهِ دل پیـدا شـد          در رهِ دل ، چه لطیـف است قَمَــر هیچ مگو

گفتم این رویِ فرشته ‌است،عجب یا بَشَر است       گفت این غیرِ فرشته ا‌ست و بَشَـر، هیچ مگو

( ها علیً بشراً کَیفَ بَشَر   ***    رَبُّهُ فِیهِ تَجَلّی وَ ظَهَر )

نه خدا توانمش گفت و نه بشر توانمش خواند           متحیـرم چه گویـم ، شَـهِ مُلـکِ لافَتـی را


جالب است که بدانیم علمای تفسیر نوعاً اذعان نموده اند که در آیه ی شریفه ی هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَ الْقَمَرَ نُوراً  (اوست كسى كه خورشيد را روشنايى بخشيد و ماه را تابان كرد )﴿يونس‏، 5﴾


برای درخششِ خورشید ، به ( ضیاء ) تعبیر فرموده که این کلمه در موردی بکار می رود که درخشش و نورانیت از خودِ شیئ ( و ذاتی آن) است ولی در مورد ماه ، تعبیر به ( نُوراً ) نموده که مُبَیّنِ اِستضائه و کسبِ نور از منبعِ فیضی دیگر(خورشید) می باشد.


در آیه ی مباهله نیز از وجود علی (ع) تعبیر به ( اَنفُسنا ) شده ، یعنی کمالِ اتحادِ نورانی ، بینِ دو ذاتِ مقدس ( پیامبر و علی علیهماالسلام ).


من کِی ام ، لیلی و لیلی کیست ؟ من                 مـا یکـی روحیـــم  انــدر دو بــدن


تبصره : مرحوم قاضى نور اللَّه شوشترى، در کتاب ارزشمندش ( احقاق الحق ) می‏فرماید: ( اجمع المفسّرون عَلى ان اجمع المفسّرون على ان… «انفسنا» اشارهً اِلى عَلىً علیه السلام‏ )

یعنی : مفسّران قرآن مجید ( از شیعه و اهل سنّت ) اجماع و اتّفاق نظر دارند که منظور از «انفسنا» على علیه السلام مى‏ باشد.


( وَ عَلاَمَاتٍ وَ بِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُونَ‌ ) ﴿النحل‏، 16﴾

( بوسیله ی علامات و نیز ستارگان ، هدایت می گردند )


امام صادق عليه السلام در تاویلِ آیه ی فوق فرمودند : در این آيه ، نَجم ( ستاره ) رسول خدا صلي الله عليه و آله است و علامات ، ائمه عليهم السلام هستند ( که در شبهای تیره ی جهل و گمراهی و گُذر از بیابانِ حیرت ، و نیز رسیدن به ساحل نجات ، بوسیله ی آنها هدایت می یابیم ) (بحارالأنوار ج 16 ص 88)


حاكم نيشابورى ( حنفی ) در کتابش بنام مستدرك ، از «ابن عباس» نقل مى‏كند كه پيغمبر گرامى اسلام (ص) فرمود: ( النجوم امان لأهل الارض من الغرق، و اهل بيتى امان لامتى من الاختلاف )


یعنی ابن عباس از پیامبر (ص) نقل کرده که ایشان فرمودند : همانگونه که ستارگان براى اهل زمين مايه امنيت و نجات از غرق شدن در درياست و اهل بيتِ من نیز امان و مايه نجات امتم از اختلاف می باشند . حاكمِ نیشابوری، بعد از ذكر اين حديث مى‏گويد:هذا حديث صحيح الاسناد ( یعنی اين حديثى است كه اسنادش صحيح است) (مستدرك  جلد 3  ص 149)


البته چون همه ی این حضرات ، بمنزله ی نورِ واحد می باشند ، در برخی از روایاتِ وارده از طریق شیعه ( نجم ) به وجودِ پیامبر عظیم الشأنِ اسلام تأویل گردیده است. که به یکی از روایات وارده ذیلاً اشاره می گردد :


 ( وَ النَّجْمِ إِذَا هَوَى‌ ) ( سوگند به ستاره ، چون فرود مى‏آيد ) ﴿النجم‏، 1﴾

 


قمی در تفسیر خویش از امام باقر(ع) روایت زیر را در تفسیر و تاویل آیه ی فوق آورده است :

امام (عليه السلام ) فرمودند : نَجم ، رسـول خـدا ( صـلى اللّه عـليـه و آله وسلم ) است ، و منظور از جمله ( إِذَا هَوَى‌ ) ، فرود آمدن و مُتجلی شدنِ آن جناب است در هنگامى كه به معراج رفته بود . (تفسیر قمی، ج 2، ص 333 )

 


حافظ چه خوب به این نکته اشاره فرموده است:

ستـاره ای بدرخشیـد و مـاهِ مجلـس شد         دلِ رمیـده ی ما را اَنیـس و مونـس شد

نگارِ من که به مکتب نرفت و خط ننوشت        به غمـزه مسئلـه آمـوزِ صـد مُـدرس شد

 


حافظ در جائی دیگر از ستاره ی هدایت ( امام ) ، به کوکبِ هدایت تعبیر نموده:

در این شبِ سیاهم ، گُم گشته راه منزل            از گوشه ای برون آی ، ای کوکبِ هدایت


یا علی (ع) :

گفتند خلایـق که تویی یوسـفِ ثانـی          چون نیک بدیدم به حقیقت بِه از آنی

شیرینتر از آنی به شِکَرخنده که گویم          ای خُسروِ خوبان که تو شیرینِ زمانی

 

امضای حکیم

دسته بندي: تفسیر قرآن,تفسیر روایی و ولایی قرآن,

برچسب ها : ,,,,,,,,,,,,,
مطالب مرتبط :

ارسال نظر

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی

به دليل بروز بودن سايت لطفا از صفحات ديگر هم ديدن کنيد

مطالب تصادفي

مطالب پربازديد

فان بروز متفاوت ترین سایت تفریحی آموزشی
پرسش از حکیم در تلگرام