loading...

پیام شیعه | Shia

متفاوت ترین سایت مذهبی


✍️یکی از مهمترین چالش های مکتب ابن عربی ، انحرافات فکری ، تناقض گویی و رطب و یابس بافتن های او درباره مهدی موعود (عج) و ختم ولایت و از سوی دیگر برخورد دوگانه پیروان او با این موضوع می باشد .

🔘 عده ای از بزرگان عرصه عرفان و مروجانِ اندیشه های محی الدین عربی همانند : سید حیدر آملی از متقدمین و سید جلال الدین آشتیانی نیز از متأخیرین ، افکار وی را در مسئله مهدویت و ختم ولایت ، به شدت مورد نقد قرار داده و رویکرد ابن عربی را مغایر با آموزه های مکتب تشیع می دانند .

 🔘در مقابلِ گروهِ اول ، می توان از قلیل افرادی مانند آقای محمد حسن وکیلی نام برد که در کتاب محی الدین عربی شیعه خالص ( ص 196 ) ، دیدگاه انحرافی ابن عربی را درباره مهدی موعود (عج) ، نگاهی شیعی پنداشته و با کمال تعجب می گوید :


  ( ... چهره و قالب مهدویت در شیعه اینگونه است که جناب ابن عربی توصیف نموده است ... ) 😳

👈 برای مشاهده سند ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

🛑در این مقاله که چهارمین نقد نگارنده بر کتاب (محی الدین عربی شیعه خالص) می باشد ، ضمن واکاوی و تحلیل انتقادی از آراء و نظرات ابن عربی در موضوع مهدویت و ختم ولایت ، خلاف واقع بودن نظریه آقای وکیلی را در این باره مشخص خواهیم نمود .

🔴مهترین آراء انحرافی ابن عربی درباره مهدی موعود (عج) و نیز خاتم الولایه به شرح ذیل می باشد :

1️⃣ - محی الدین عربی برخلاف اجماع شیعه و اهل سنت ، مدعی است که هنگام نزول حضرت عیسی (ع) ، مهدی موعود (عج) در نماز به مسیح اقتدا می کند . حال آنکه شیعه و سنی متفقاً براین باورند که حضرت عیسی در نماز به حضرت مهدی (عج) اقتدا می کند .

       او در فتوحات مکیه ( ج 6 ص 51 ) و ( ج 3 ص 327) می گوید :

( ... ينزل عليه عيسى ابن مريم بالمنارة البيضاء بشرقي دمشق بين مهرودتين متكئا على ملكين ملك عن يمينه و ملك عن يساره يقطر رأسه ماء مثل الجمان يتحدر كأنما خرج من ديماس و الناس في صلاة العصر فيتنحى له الإمام من مقامه فيتقدم فيصلي بالناس يؤم الناس بسنة محمد ص يكسر الصليب و يقتل الخنزير و يقبض اللّٰه المهدي إليه طاهرا مطهرا ...)

یعنی : عیسی بن مریم(ع) در هنگام نماز عصر فرود می آید ، امام ( مهدی موعود ) از مقام امامتِ خود در نماز براي عیسی کناره می گیرد و به عیسی اقتدا می کند و عیسی نیز بعنوان امام جماعت با مردم نماز می خواند و به سنت حضرت محمد(ص) بر مردم امامت می کند... و خدا مهدي(عج) را به سوي خود پاك و پاکیزه قبض روح می کند .

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید. 👉

تبصره :

نظر ابن عربی درباره اقتدای مهدی موعود (عج) در نماز به عیسی (ع) ، نه تنها در تضاد با مبانی مسلمِ مکتبِ تشیع می باشد بلکه مغایر با دیدگاه علمای اهل سنت نیز هست ، و از آنجا که نظر شیعه در این زمینه اظهر من الشمس می باشد لذا بمنظور اجتناب از اطاله کلام ، در این خصوص فقط به ذکرِ دو حدیث از رسول اکرم (ص ) و امام باقر (ع) بسنده نموده و سپس چند نمونه از آراء علمای مشهور اهل سنت را نقل می نمائیم :

🔵علامه مجلسی (ره ) در بحارالانوار ( ج 14 ص 348 و 349 ) روایت نموده :

🔘عن النبي (ص) قال : من ذريتي المهدي إذا خرج نزل عيسى بن مريم لنصرته فقدمه و صلى خلفه.

پیامبر (ص) فرمودند : مهدی از ذریه ی من است و هنگامیکه خروج نماید عیسی بن مریم برای یاری نمودن او نازل می گردد و در در نماز به مهدی اقتدا می کند .

🔘 أبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: يَا خَيْثَمَةُ سَيَأْتِي عَلَى اَلنَّاسِ زَمَانٌ لاَ يَعْرِفُونَ اَللَّهَ مَا هُوَ وَ اَلتَّوْحِيدَ حَتَّى يَكُونَ خُرُوجُ اَلدَّجَّالِ وَ حَتَّى يَنْزِلَ عِيسَى اِبْنُ مَرْيَمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ مِنَ اَلسَّمَاءِ وَ يَقْتُلَ اَللَّهُ اَلدَّجَّالَ عَلَى يَدَيْهِ وَ يُصَلِّيَ بِهِمْ رَجُلٌ مِنَّا أَهْلَ اَلْبَيْتِ أَلاَ تَرَى أَنَّ عِيسَى عَلَيْهِ السَّلاَمُ يُصَلِّي خَلْفَنَا وَ هُوَ نَبِيٌّ إِلاَّ وَ نَحْنُ أَفْضَلُ مِنْهُ .

امام باقر (ع) فرمودند : ای خیثمه  زمانی بر مردم فرا خواهد آمد که نمی دانند خدا و توحید چیست؛ تا این که دجال خروج کند و عیسی بن مریم(ع) نزول نماید و خداوند دجال را به دستان وی بکشد و مردی از بین ما اهل بیت بر آنان نماز گزارد. آیا نمی بینی عیسی بن مریم(ع) با این که پیامبر است، پشت سر ما اهل بیت نماز می خواند. پس ما اهل بیت افضل از او هستیم.

👈برای مشاهده ( اینجا
) و ( اینجاکلیک کنید .👉


🔵نظرات علمای اهل سنت درباره اقتدای عیسی در نماز به مهدی موعود (عج) :

(1) - سیوطی که از علما و محدثان برجسته اهل سنت است در کتاب الحاوی للفتاوی ( ج 2 ص202) می گوید :

          إِنَّ صَلَاةَ عِيسَى خَلْفَ المهدي ثَابِتَةٌ فِي عِدَّةِ أَحَادِيثَ صَحِيحَةٍ بِأَخْبَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ .

یعنی : بدرستکه نماز خواندن عیسی (ع) پشت سرِ مهدی (ع) با تعداد زیادی از اخبار صحیح منقول از رسول اکرم (ص) برای ما ثابت گردیده است .

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

(2) - ابن حجر عسقلانی که از بزرگترین محدثان و علمای مشهور اهل سنت می باشد در کتاب فتح الباری که شرح صحیح بخاری است ( ج 6 ص 494 ) می گوید :

                     تَوَاتَرَتِ الْأَخْبَارُ بِأَنَّ الْمَهْدِيَّ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ أَنَّ عِيسَى يُصَلِّي خَلْفَهُ

  یعنی : اخبار متواتر حاکیست که مهدی (ع) از این امت است و عیسی (ع) پشت سر او نماز می خواند .

  همچنین در ادامه می گوید :

(... فِي صَلَاةِ عِيسَى خَلْفَ رَجُلٍ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ .... دَلَالَةٌ لِلصَّحِيحِ مِنَ الْأَقْوَالِ أَنَّ الْأَرْضَ لَا تَخْلُو عَنْ قَائِمٍ لِلَّهِ بِحُجَّةٍ وَاللَّهُ أعلم ... )

یعنی : در نماز خواندن عیسی پشت سر مردی از این امت ( مهدی ) دلالت صحیحی است بر اینکه هیچ گاه زمین از حجت خدا خالی نیست .

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

(3) - ابوالحسن آبری سجستانی نیز که از محدثان و علمای بزرگ اهل سنت است در کتاب مناقب شافعی ( ج 1 ص 95) می گوید :

قد تواترت الأخبار واستفاضت [بكثرة رواتها عن المصطفى صلى الله عليه وسلم -يعني] في المهدي- وأنه من أهل بيت النبي صلى الله عليه وسلم , وأنه يملك سبع سنين, ويملأ الأرض عدلاً وأنه يخرج مع عيسى بن مريم, ويساعده في قتل الدجال بباب لد بأرض فلسطين, 👈وأنه يؤم هذه الأمة و عيسى -صلى الله عليه- يصلي خلفه .👉

«قطعا احادیث مربوط به حضرت مهدی (علیه‌السّلام) متواتر و مستفیض است و این بخاطر راویان فراوانی است که این احادیث را از حضرت محمد (ص) نقل کرده‌اند. این احادیث متواتر و مستفیض درباره این است که حضرت مهدی (علیه‌السّلام) از اهل بیت پیامبر (ص) است و حکومت آن حضرت هفت سال است و آن حضرت زمین را پُر از عدالت می‌کند و حضرت عیسی بن مریم برای کمک به حضرت مهدی (علیه‌السّلام) و از بین بردن دجّال خروج می‌کند و حضرت مهدی (علیه‌السّلام) امامت می‌کند و حضرت عیسی پشت سر ایشان نماز می خواند »

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

2️⃣ - محی الدین عربی ، مقام عیسی (ع) را برتر از حضرت مهدی (ع) می داند :

    ابن عربی در فتوحات مکیه ( ج 1 ص 281 )  می گوید :

و للولاية المحمدية المخصوصة بهذا الشرع المنزل على محمد صلى اللّٰه عليه و سلم ختم خاص 👈هو في الرتبة دون عيسى عليه السلام لكونه رسولا👉

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) ، ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

تبصره :

این در حالی است که مطابق عقیده ی شیعه ، مقام امام مهدی (ع) افضل از همه ی انبیاء و رسولان اولوالعزم ( بجز پیامبر صل الله علیه و اله ) می باشد . در حدیثی قبلا از امام باقر (ع) نقل کردیم ایشان نماز خواندن عیسی پشت سر امام مهدی (ع) را دلیل بر افضلیت مقام امام علیه السلام نسبت به عیسی (ع) و انبیاء اوالعزم (ع) می داند .

(1) - علامه مجلسی (ره) در بحارالانوار ( ج 44 ص 226 ) می فرماید :

                فإن أئمتنا صلوات الله علیهم أشرف من أولی العزم ، فکیف من غیرهم

یعنی : بدرستیکه مقام ائمه ی ما ( صلوات الله علیم ) برتر است از مقام انبیاء اولو العزم (ع) تا چه رسد به غیر ایشان ( از انبیاء ) .

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

(2) - علامه سید جلال الدین آشتیانی در شرح مقدمه قیصری بر فصوص الحکم ( ص 907 و 908 ) در افضلیت مقام مهدی (ع) نسبت به عیسی (ع) می گوید :

(( بنابر اصول امامیه « رضی الله تعالی عنهم » ، خلفای خاتم انبیاء و وارثان علم او « ائمه إثنی عشر » افضل از انبیاء اولوالعزم می باشند .... شیعه معتقد است که ائمه افضل از انبیاء اولوالعزم اند ، علت برتری آنها همانا سعه ی دایره ولایت آنها است ، هر پیغمبری برتر از اولیاء تابع خود می باشد حتی محققان از عرفای اهل سنت نیز اولیاء محمدیین « عترت » را افضل از انبیاء صاحب شریعت می دانند . ))

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) کلیک کنید . 👉


(3) - مقدسی شافعی که از علمای بزرگ اهل سنت است در کتاب عِقدُالدُّرر فی اخبار المنتظر ( ص 222) از ابن سیرین اینگونه نقل می کند :

      ( و عن محمدبن سیرین قیل له : المهدی خیر او أبوبکر و عمر رضی الله عنهما ؟ قال : هو خیرٌ منهما و یعدل بنبی )

به ابن سیرین گفته شد حضرت مهدی عجل الله تعالي فرجه الشريف برتر است یا ابوبکر و عمر ؟ گفت : مهدی برتر از آن دو و هم رتبه و معادل یک پیامبر است .

👈 برای مشاهده سند ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

✔️مولانا محمد ظفر اقبال که از علمای اهل سنت است در کتاب اعتقاد به امام مهدی در اسلام ( ص 53) در توضیح روایت منقول از ابن سیرین می گوید :

( ملاعلی قاری معتقد است که بر افضلیت امام مهدی « رضی الله عنه » این امر نیز دلالت دارد که حضرت پیامبر « ص » او را خلیفة الله لقب داده است در حالی که به حضرت ابوبکر صدیق « رضی الله عنه » خلیفه ی رسول گفته می شود . )

✔️مولانا محمد ظفر اقبال در ادامه می گوید : ( اما این سخن علامه ابن سیرین که مهدی همه رتبه پیامبر است ، مراد از این سخن آن است که چون عیسی پشت سر وی نماز اقتداء می کند ، قطعا امامِ نماز ، بر مُقتدی برتری دارد ) .

👈 برای مشاهده سند ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

توضیح اینکه :

الف ) در عبارات فوق ، دو ملاک برای افضلیت حضرت مهدی (علیه السلام) مطرح است : اولاً خلیفة الله بودن ایشان و ثانیاً برتری امام بر مقتدی که اقتدای عیسی در نماز به آن حضرت به آن دلالت دارد .

ب ) علاوه بر موارد مزبور ، این عالمان اهل سنت ، مقام مهدی موعود (ع) را از ابوبکر و عمر نیز بالاتر و او را هم رتبه ی یک پیامبر می دانند . در حالیکه ابن عربی در فتوحات مکیه ( ج 2 ص 25 ) ، ابوبکر را هم رتبه و مساوی با پیامبر (ص) دانسته و می گوید :

( فليس بين أبي بكر و رسول اللّٰه صلى اللّٰه عليه و سلم رجل لأنه صاحب صديقية و صاحب سر فهو من كونه صاحب سر بين الصديقية و نبوة التشريع و يشارك فيه فلا يفضل عليه من يشاركه فيه بل هو مساو له في حقيقته فافهم ذلك )😳

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

ج ) از مقایسه اجمالی نظرات این عالمان اهل سنت با ابن عربی کاملا مشخص می گردد که دیدگاه او چقدر با مبانی اهل سنت فاصله دارد ، اینها می گویند : مهدی هم رتبه پیامبر و مقتدای عیسی است ، ابن عربی می گوید : مقام ابوبکر هم رتبه پیامبر و مقام مهدی از عیسی نیز پائین تر است و قس علیهذا سایر آراء او در مسئله مهدویت را که در ادامه اشاره خواهیم نمود .

3️⃣ - محی الدین عربی در فتوحات مکیه ( ج 6 ص 51 ) و ( ج 3 ص 327 ) ، حضرت مهدی (ع) را فقط از لحاظ خَلقی شبیه به پیامبر (ص) می داند و می گوید :

( يشبه رسول اللّٰه ص في خَلقه بفتح الخاء و ينزل عنه في الخُلق بضم الخاء لأنه لا يكون أحد مثل رسول اللّٰه ص في أخلاقه و اللّٰه يقول فيه وَ إِنَّكَ لَعَلىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ )

یعنی : مهدی فقط از لحاظ خَلقی و شکل و قیافه ی ظاهری شبیه پیامبر (ص) است نه از لحاظ خُلقی و اخلاقی ... 😳

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

تبصره :

 الف ) سخن ابن عربی مغایر با آموزه های مکتب تشیع است زیرا در روایات متواتر و صحیح وارده ، حضرت مهدی (عج) اَشبَههُ النّاس برسول الله خَلقاً و خُلقاً معرفی گردیده :
 
✔️بعنوان نمونه : علامه مجلسی (ره) در بحارالانوار ( ج 51 ص 71 و 72 ) روایت کرده :

🔘قالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : اَلْمَهْدِيُّ مِنْ وُلْدِي اِسْمُهُ اِسْمِي وَ كُنْيَتُهُ كُنْيَتِي أَشْبَهُ اَلنَّاسِ بِي خَلْقاً وَ خُلْقاً تَكُونُ لَهُ غَيْبَةٌ وَ حَيْرَةٌ حَتَّى يَضِلَّ اَلْخَلْقُ عَنْ أَدْيَانِهِمْ فَعِنْدَ ذَلِكَ يُقْبِلُ كَالشِّهَابِ اَلثَّاقِبِ فَيَمْلَؤُهَا عَدْلاً وَ قِسْطاً كَمَا مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً .

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) ، ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

ب ) ابراهیم حمویی جوینی نیز که از علمای اهل سنت (۶۴۴-۷۳۰) می باشد در کتاب فَرائدُ السِّمْطَیْن ( ج 2 ص 335) از رسول اکرم (ص) روایت نموده که ایشان فرمودند : مهدی خَلقاً و خُلقاً شبیه ترین مردم به ایشان است :

🔘قال رسول اللّه (ص) :

( المهديّ من ولدي اسمه اسمي و كنيته كنيتي أشبه الناس بي خَلقاً و خُلقاً ، تكون له غيبة ... يملؤها عدلا و قسطا كما ملئت جورا و ظلما. )

✔️قندوزی حنفی ، عالم دیگر اهل سنت در کتاب یَنابیعُ المَوَدّة ( ج 3 ص 397 ) و در مختصر ینابع الموده ( ص 274 ) حدیث المهدی هو أشبه الناس بي خَلقاً و خُلقاً را از رسول اکرم (ص) و از طریق دیگر نقل نموده است .

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) ، ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉


ج ) علامه سید جلال الدین آشتیانی در شرح مقدمه قیصری ( ص 915 و 922) در رد سخن ابن عربی می گوید :

  ( در پاره ای از روایت تصریح شده است که مهدی علیه السلام « کان اشبه الناس برسول الله خَلقاً و خُلقاً و منطقاً ... » )

      ( مهدی موعود ، اَشبَهُ النّاس بحضرت رسول از حیثِ خَلق و خُلق است )

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

✔️همانطوریکه ملاحظه می فرمائید : در اینجا نیز سخن ابن عربی ، نه تنها مخالف با مبانی شیعه می باشد بلکه مغایر با روایات وارده از طریق اهل سنت نیز هست .

4️⃣ - ابن عربی در فتوحات مکیه ( ج 3 ص 76 ) و (ج 2 ص 50) خاتم ولایت مطلقه را عیسی (ع) و خودش را ختم اولیاء مقیده می داند :

او می گوید : و ما هو بالمهدي المسمى المعروف المنتظر فإن ذلك من سلالته و عترته و الختم ليس من سلالته الحسية و لكنه من سلالة أعراقه و أخلاقه

یعنی : مهدی از سلاله ی حسی و نسلِ پیامبر (ص) می باشد لذا نمی تواند خاتم الولایه مطلقه باشد زیرا خاتم الاولیاء مطلقه از سلاله حسی پیامبر (ص) نیست . 😳

✔️نامبرده در فتوحات مکیه (ج 1 ص 244 ) خودش را ختم اولیاء مقیده دانسته و می گوید :

       أنا ختم الولایه دون شک ( بدون شک من خاتم الاولیاء هستم )

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) ، ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

تبصره :

(1) - علامه سید جلال الدین آشتیانی در شرح مقدمه قیصری ( ص915 و 922 ) در نقد و رد ادعای ابن عربی می گوید :

🔘ابن عربی در فتوحات گفته : در آخر الزمان حضرت عیسی نازل می شود و ولایت به او ختم می گردد و خاتم ولایت مطلقه مهدی نیست ( و ما هو بالمهدي .... ) در حالتی که بعد از رحلت خاتم الانبیاء (ص) دوره نبوت پایان می پذیرد و نوبت ظهور اولیاء می رسد بخاتم اولیاء دوره ی ولایت بکمال می رسد ... حضرت عیسی چون از ارثِ مهدی و ولایتِ مختص به حقیقتِ محمدیه که مظهریتِ تجلی ذاتی و مظهریتِ اسم اعظم است ، حظّی ندارد ، فلذا نمی تواند خاتم ولایت محمدیه ، ( چه خاصه ، چه عامه و چه مطلقه ) باشد .

 ✔️او در همان کتاب ( ص920 و 921) ادعای ختم اولیاء بودنِ ابن عربی را رد کرده می گوید :

( عجب از شیخ جندی و شیخ قیصری است که ابن عربی را خاتم ولایت مطلقه محمدیه دانسته اند و خاتم اولیاء در فص شیثی را حمل بر شخص ابن عربی کردنده اند نعوذ بالله من الحماقة البالغة حدّ الغوایة ) .

( محی الدین خود را خاتم ولایت مقیده می داند که اشتباه کرده زیرا کسی که بدین مقام رسیده باشد می بایست به مقام عصمت نائل گردد و سهو و نسیان و خطاء در بیان حقایق ننماید حال آنکه ابن عربی کلمات متناقض زیاد از او صادر شده ، بلکه آنچان دچار هفواتی شده که ذکر آن هفوات و تناقض گویی ها در این رساله موجب هتک مقام علمی و مرتبه کشفی او می گردد مانند اباطیلی که درباره مقام قطبیت متوکل و غیره گفته ... )

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

(2) - سید حیدر آملی که از اکابر عرفای شیعه و از پیروان و مروجان مکتب ابن عربی است در کتاب المقدمات من نص النصوص ( ص 182 ) می گوید :

و ذهب الشیخ ابن العربی الی 👈 انّ خاتم الأولیاء مطلقاً هو عیسی بن مریم علیه السلام، و خاتم الأولیاء مقیّدا هو نفسه. 👉و قد وجدنا هذا القول و الرأی، به‌ اتفاق اکثر المشایخ و العلماء –  بعد الأنبیاء و الأولیاء – انّه خلاف العقل و النقل و الکشف.

یعنی : محیی الدین عربی اعتقاد دارد که حضرت عیسی بن مریم علیه السلام خاتم الاولیاء مطلقه است و خودش را خاتم الاولیاء مقید می‌داند . که ما و مشهور مشایخ و علماء بعد از پیامبران و اولیاء این سخن ابن عربی را مخالف عقل و نقل و کشف می دانیم .

✔️سید حیدر آملی ، این بی ادبی و گستاخی محی الدین عربی را برنتابیده و مردانه و غیورانه خطاب به او می گوید :
 
           ( لیکون حاله فی ذلک کحال من قال یداک أوکتا و فُوک نَفَخَ )  

یعنی :👈 خیلی دستت را بالا گرفته و حرف بزرگتر از دهانت زده ای .👉


✔️ایشان در ادامه می گوید : الکمّل ایضاً ذهبوا الی انّ خاتم الأولیاء مطلقاً هو علیّ بن ابی طالب علیه السلام، و خاتم الأولیاء مقیّدا هو المهدی علیه السلام الذی هو سبطه و ذریته من اهل بیته.

یعنی : کملین معتقدند که علی بن ابیطالب علیه السلام خاتم الاولیاء مطلق است و حضرت مهدی علیه السلام خاتم الاولیاء مقید و از اهل بیت و نیز فرزندان امام علی (علیه السلام] می باشد .

📚( المقدمات من نص النصوص ص 182)

👈 برای مشاهده سند ( اینجا ) کلیک کنید . 👉


🛑ابن عربی بخاطر اینکه ولایت را از محوریتِ اهلِ بیت (ع) خارج کند ، خاتم الاولیاء بودنِ عیسی را مطرح نموده ⁉️😳🔥

علامه سید جلال الدین آشتیانی در شرح مقدمه فصوص ( ص 916 ) پرده از حقیقتی بزرگ و در عین حال تأسف باری که حاکی از مظلومیتِ اهل بیت (ع) است ، برداشته و می گوید :

(( علمای اهل سنت و از جمله عرفای آنها ( مانند ابن عربی ) همواره سعی داشته اند که در مقابل اهل بیت عصمت و طهارت ، یکی را بتراشند . حال فرقی نمی کند آن شخص حسن بصری باشد یا یکی دیگر از ذوی الاذناب ، وجود ولی مطلق بعد از پیغمبر (ص) از مسلمات است . اما در مسلک عرفان این همه رطب یابس بافتن راجع به عیسی (ع) برای آن است که خلافت مطلقه را از ائمه (ع) بگیرند . وگرنه عیسی دوران نبوتش تمام شد و رفت به عالم دیگر ، والسلام . ))

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

5️⃣ - محی الدین عربی در فتوحات مکیه (ج 6 ص 54 ) و ( ج 3 ص 329  ) خاتم ولایت محمدیه را برادر قرآن و مهدی(ع) را برادر شمشیر خوانده و می گوید :

( و أما ختم الولایه المحمدیه فهو أعلم الخلق بالله لا یکون فی زمانه ولا بعد زمانه أعلم بالله وبمواقع الحکم منه فهو والقرآن إخوان کما أن المهدی والسیف إخوان . )

یعنی : و اما ختم کننده ولایت محمدی (خاتم الاولیاء) داناترین مردم به خداست و احدی نه در زمان او و نه بعد از او داناتر از او به خداوند و جایگاه احکام الهی نخواهد بود. و خاتم الاولیاء برادر قرآن است و مهدی و شمشیر نیز با هم برادرند .

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

توضیح اینکه :

✔️محی الدین عربی در عبارات فوق بین خاتم اولیاء و مهدی (عج) ، صراحتاً قائل به تقابل گردیده و آن دو را ، دو شخصِ متمایز معرفی کرده و تصریح می کند : ( خاتم الاولیاء برادر قرآن است ، اما مهدی (عج) و شمشیر با هم برادرند . ) 😳

✔️قبلا متذکر شدیم که ابن عربی ، عیسی (ع) را خاتم الاولیاء مطلقه و خودش را خاتم الاولیاء مقیده می داند . در نتیجه ، خودش را اولاً خاتم اولیاء محمدیه و ثانیاً عالم ترین فرد در این امت و برادر قرآن می داند که در مقابل او تنها ویژه گی که حضرت مهدی (ع) دارد ، برادر شمشیر بودنِ او است . ( معاذالله )😳🔥

🛑تذکر :

1- دأب آقای وکیلی و اغلب پیروان مکتب ابن عربی آن است که نقدهایی که از سوی مراجع عظام و سایر مخالفین تصوف به آنها وارد می گردد را افتای بغیر علم ، قلمداد نمایند . لذا در این مقاله تعمداً نقدهای سید حیدر آملی و علامه سید جلال الدین آشتیانی را آوردیم تا بنحوی ، قافیه را بر بهانه جویی نامبردگان تنگ تر نمائیم .

2- لازم بذکر است که تسلط علامه سید جلال الدین آشتیانی به مبانی عرفان نظری و علوم عقلی آنچنان است که او را ملاصدرای زمان ، لقب داده اند و سید حیدر آملی نیز توسط آقای وکیلی در کتاب شهید عارف از مقام شامخ او در راستای ترویجِ مبانی مکتبِ ابن عربی تجلیل نموده و او را از قول برخی اعاظم ، ( زین العابدین ثانی ) لقب داده است .


🔴نتیجه :

با توجه به مستندات مطروحه فوق در این مقاله ، مشخص گردید که برخلافِ ادعای آقای محمد حسن وکیلی که می گوید : ( چهره و قالب مهدویت در شیعه اینگونه است که جناب ابن عربی توصیف نموده است ) ، آراء و نظریات ابن عربی در مسئله مهدویت و نیز موضوع خاتم الاولیاء ، نه تنها در تضاد با آموزه های مکتبِ حقه تشیع است بلکه مغایر با مبانی اهل سنت نیز می باشد.

👈جمله مزبور آقای وکیلی را تنها می توان بعنوان یکی از شیطحیاتِ عارفانه تلقی نمود ، وگرنه چگونه می توان قبول کرد که چهره و قالبِ مهدویت در شیعه با افکار انحرافی ابن عربی ، یکی باشد .⁉️ 😳

stickerبرگرفته از دروس نقد تصوف حوزوی سید رضا نوعی ( حکیم )sticker

 

🛑برای مطالعه مقاله نقد کتاب محی الدین عربی شیعه خالص (بخش سوم ) ( اینجا ) کلیک کنید .

    برای مطالعه مقاله نقد کتاب محی الدین عربی شیعه خالص ( بخش دوم ) ( اینجا ) کلیک کنید .

    برای مطالعه مقاله نقد کتاب محی الدین عربی شیعه خالص ( بخش یکم ) ( اینجا ) کلیک کنید .


امضاي حکيم

🔴مراسم دیگ جوش یا آبگوشتِ عارفانه ( بخش یکم )

✍️یکی از بدعت های متصوفه ، انجام مراسم دیگ جوش است که از دیرباز تاکنون بین اغلبِ فِرَقِ دراویش ( مولویه ، خاکساریه ، گنابادیه  ، اهل حق و ... ) بعنوان یکی از آدابِ خانقاه ، مرسوم می باشد .

🔴مناسبت و کیفیت تهیه دیگ جوش :

دیگ جوش معمولا در مواقعی که مُریدی جدید به جمع صوفیان پذیرفته شود و یا سالِکی ارتقاء رتبه ( به مقام شیخی و قطبیت ) یابد و نیز بعنوان نذر سلامتی قطب و یا حاجت روائی مرید و امثال آن ، تهیه می گردد و کیفیت آن بدین نحو است که گوسفندی را ذبح و گوشت آن را بدون این که استخوان هایش شکسته و یا مفاصل آن جدا شود ، درون دیگ بزرگی می پزند و پس از اینکه مورد قبول قطب قرار گرفت ، آبگوشتی طبخ و از مریدان در خانقاه پذیرایی می گردد .

🔴شعر در توصفِ دیگ جوشِ خانقاه ( آبگوشتِ عارفان ) :

مراسم دیگ جوش و غذای آبگوشت آنقدر برای صوفیان ارزشمند است که در وصف آن شعرها نیز سروده اند ، از جمله :

      آن عقب آتش به سانِ تَلِّ گُل

                       دیگ جوشِ شمسِ حق درقُلّ و قُلّ

     آبش از طبعِ روانِ مولوی

                          گوشت از عرفانِ شـمسِ معنوی

     غلغل از چنگ و چَغورِ لولیان

                       جوشش از رقص و سَماعِ صوفیان

     سبزه اش از خطِّ سبزِ شاهدان

                            دَم در  او  داده  ، دعای زاهدان

     ادویه در وی نظامی بیخته

                         مِلحش از تک بـیتِ صائب ریخـته

     شیخ ، آلو از بخارا داده است

                          لیمویـش ملای صدرا داده است

     سوزِ عشتش ، پُخته و پرداخته

                     کاسه اش از چشمِ عاشق ساخته

     سُفره را شیخِ شبستر ، میزبان

                         گُلشنِ رازش دعای سُفره خوان


🔴ریشه و منشاء دیگ جوش :

دربارۀ چگونگی رواج دیگ‌ جوش نقل می‌کنند که در شبی که پیامبر اکرم (ص) به معراج رفت ، آدم ، نوح ، ابراهیم ، اسماعیل ، خضر ، الیاس ، عیسى ، هاجر ، مریم و حوا (ع) نیز حضور داشتند . جبرئیلِ امین از آهوانِ بهشتی ،گوشت آماده ساخت ، اسرافیل از درخت طوبى هیزم تهیه کرد ، عزرائیل از دوزخ آتش ، و علی (ع) نیز از حوض کوثر آب آوردند و همگی غذایی (آبگوشت) طبخ نمودند و رسول خدا (ص) را مهمان کردند . از آن روز ، رسم دیگ‌ جوش برقرار گردید .

📚( کتاب خاکسار و اهل حق تالیف مدرسی چهار دهی ، ص 113 )

تبصره :

1) - اقطابِ صوفیه با جعلِ حدیث فوق ، قصد دارند برای مراسم دیگ جوش ( طبخ آبگوشت ) در خانقاه ، مستند شرعی نیز دست و پا نمایند . حال آنکه حدیث فوق علاوه بر اینکه از اساس جعلی و ساختگی است ، از لحاظ متن نیز حماقت و بی سوادی جاعلین آن را به منصه ظهور می گذارد . اینکه بگویند در معراج آبگوشتی برای پیامبر (ص) طبخ شده که گوشت آن از آهوان بهشتی و هیزمش از شاخه طوبی و آتش آن از دوزخ و آب آن از حوض کوثر تهیه شده ، آنقدر مزخرف و مسخره است که فقط درباره ی آن می توان گفت ، هر کس چنین پنداری داشته باشد ( بر عقلِ او بخندد از مرغ تا به ماهی ) 😁

2) - در برخی از خانقاه ها آبگوشتِ مزبور را با حشیش و بَنگ و یا ترکیباتِ آمفتامین آغشته می کنند تا مریدانِ بی چاره ، نشئه ی حاصله از آن را از تأثیرات معنوی حضور در خانقاه و فیوضاتِ عرشی قُطبِ فرقه ، تصور نمایند .


🔴دیگ جوش و آبگوشت در فرقه لاله زاری :

در فرقه ی لاله زاری ، نه از مراسمِ دیگ جوش به آن شکلِ مخصوصِ خانقاهی خبری است و نه از آلودگی هایی که در بالا بدان اشاره رفت ، لیکن سنّتِ طبخِ آبگوشت به گونه ای دیگر مرسوم است که آن را نیز به شرح ذیل مورد واکاوی ، نقد و بررسی قرار می دهیم :

🔴مرحوم سید هاشم حداد که از مشایخ فرقه لاله زاری می باشد ، برای طبخ آبگوشت ، روشی منحصر به فرد دارد که نوه ی ایشان آقای  سيد علي موسوی حداد در کتاب ( عارف فی الرحاب القدسیه ، ص 216 ) آن را اینگونه گزارش نموده است :

  ( مَن قَرَأ علی کُلِّ حُمُّصَةٍ سورةَ التَّوحید وَ نفخَ فِیها ، ثُمَّ جمع الحُمُّص وَ طبخه مَعَ ماء اللَّحم ، فَإنَّه جیَّدٌ وَ مُفیدٌ )

یعنی : هر کس بر هر نخود ( بطور مجزا ) یک مرتبه سوره توحید بخواند و در آن بدَمَد ، سپس نخودها را جمع کرده و با آبگوشت طبخ نماید ، ( در سلوک الی الله ) بسیار مفید و خوب است . 🔥🍯

✔️ حاج محمد علی خلف زاده طائی که از مریدانِ برجسته مرحوم حداد است ، فیوضاتِ عرشی آبگوشت مزبور و اثراتِ شگرفِ آن را اینگونه توضیح داده است :

( کُنّا نَفعل بِهذه الطَّریقة ، فبعد أکل ماء اللَّحم نَحُسُّ بانزارع شجرة التوحید فینا ، و نحسُّ أیضاً بخفَّة بدنٍ وَ إشتیاقٍ کاملٍ وَ التَّفَرٌّغ لذکر الله وَ التَّبَتُّل له)

یعنی : ما بارها به این طریقه عمل می کردیم و بعد از خوردنِ آبگوشتِ موصوف ، با کمال شگفتی احساس می کردیم درختِ توحید در نهادِ ما به ثمر نشسته و در بدنِ خود ، احساس سَبُکی می نموده و در قلبمان نیز احساسِ آرامش و اشتیاقِ زائدالوصفی نسبت به ذکر و انقطاع الی الله ، ایجاد می گردید . 😳

👈 برای مشاهده سند ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

تبصره :

روش فوق در طبخ آبگوشت ، هیچگونه مستند شرعی ندارد . ضمنا خواصی که برای آن ذکر شده نیز صرفاً ادعایی بیش نیست ، چگونه می توان باور کرد که هر کس چنین آبگوشتی میل نماید ، بی درنگ ز مُلک تا مَلکوتش حجاب بردارند ؟ !

🔴آقای محمد حسن وکیلی در وب سایت ( صبح توحید ) ، خاطره ی مرحوم علامه سید محمد حسین طهرانی را درباره طبخ آبگوشت ، اینگونه نقل قول نموده :

شاگردان مرحوم قاضی بسیار باهم همدل بودند . روزی یکی از آنها که هیچ پولی در خانه نداشت بقیه به خانه‌اش رفته بودند برای مهمانان آبگوشت گذاشته بود . آن شب برای آبگوشتِ رفقا هیزم نبود . این شخص رفت و بچه‌اش را از گهواره‌ی چوبی برداشت و گهواره را شکست و گذاشت زیر آبگوشت ؛ بدون هیچ فکر و خیالی . خب این سلوک می‌کند و پیش می‌رود ولی ما فقط خودمان را مسخره می‌کنیم .

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

🔴نقد و بررسی سخن علامه طهرانی :

 شخص مورد نظر علامه طهرانی ( که نام او را ذکر ننموده ) قطعاً در پذیرایی از میهمان ، می بایست مطابق آموزه های سنت نبوی (ص) و سیره اهل بیت (ص) از هرگونه تکلّف ، پرهیز می کرد و اینطور خود و اهل خانه اش را برای طبخ آبگوشتی که هیزم اجاقش را ندارد ، دچار رنج و عسرت نمی ساخت . آیا او نمی توانست برای پذیرایی از میهمان ، آنهم میهمانانی وارسته که یکی از ارکان پنج گانه سلوک را جوع و گرسنگی می دانند ، به جای طبخ آبگوشت ، به تهیه غذایی در حد میسور و مقدورات خویش بسنده نماید ؟

تبصره : برای روشن شدن قبح عمل شخص مزبور به دو تذکر ، اکتفاء می نمائیم :

الف ) - رفتار شخص مزبور ، قطعا تکلف آمیز بوده و مغایر با نص صریح قرآن کریم (وَ ما أَنَا مِنَ الْمُتَکَلِّفِینَ ) می باشد و از سویی دیگر بفرموده امام صادق (ع) ، شخصِ متکلّف ، خطا کار است و تکلّف ، نه از اخلاق صالحین است و نه شعار متقین :

قال الصادق عليه السّلام: المتكلّف مخطىء ... لَیْسَ فِی الْجُمْلَهًْ مِنْ أَخْلَاقِ الصَّالِحِینَ وَ لَا مِنْ شِعَارِ الْمُتَّقِینَ التَّکَلُّفِ ... قَالَ اللَّهُ عزّوجلّ لِنَبِیِّهِ (صلی الله علیه و آله) قُلْ ما أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ وَ ما أَنَا مِنَ الْمُتَکَلِّفِینَ وَ قَالَ (صلی الله علیه و آله) نَحْنُ مَعَاشِرَ الْأَنْبِیَاءِ (علیهم السلام) وَ الْأَوْلِیَاءِ بَرَاءٌ مِنَ التَّکَلُّفِ فَاتَّقِ اللَّهَ وَ اسْتَقِمْ نَفْسَکَ یُغْنِکَ عَنِ التَّکَلُّفِ وَ یَطْبَعُکَ بِطِبَاعِ الْإِیمَانِ وَ لَا تَشْتَغِلْ بِطَعَامٍ آخِرُهُ الْخَلَاءُ ...

📚( سفینة البحار ج 7 ص 515 ) و ( بحارالانوار ج 70 ص 394)

👈برای مشاهده سند ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉


ب ) علامه مجلسی (ره) در بحارالانوار ( ج 22 ص 384 ) و ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه ( ج 3 ص 155 ) نقل کرده :

ابووائل می گوید : روزی با دوستم ( جناب ابوذر غفاری ) به منزل جناب سلمان فارسی رفتیم ، سلمان هنگام  پذیرایی از ما گفت : اگر نهی پیامبر (ص) از تکلّف نبود ، برای پذیرایی از شما خودم را به رنج می انداختم . آنگاه سلمان ، سفره ای انداخت و برای اطعام من و ابوذر ، مقداری نان و نمک به میان گذارد ، دوستم ( ابوذر ) با مشاهده این وضع ، گفت :

( لو كان لنا في ملحنا هذا سعتر )

یعنی : ای کاش در کنار این نان و نمک ، کمی سعتر ( یک نوع سبزی خوراکی است ) نیز می بود . سلمان با شنیدن این سخن ، چون پولی نداشت ، ظرف آب ( کوزه ) را برداشت و آن را دربازار گرو گذاشت و در قبال آن مقداری سبزی تهیه و کنار سفره گذاشت . وقتی غذا تمام شد .

ابوذر گفت : (  الحمد لله الذي قنعنا بما رزقنا )

یعنی : خدا را شکر که ما به همین روزی خدا دادی قانع هستیم .

سلمان با شنیدن سخن وی ، گفت : (  لو قنعت بما رزقك لم تكن مطهرتي مرهونة )

یعنی : اگر قانع بودی ، اکنون ظرف آبِ من در گِرو نبود !

تبصره :

مطابق آنچه در بالا گفته شد ، آن شخص که علامه طهرانی از او با تجلیل یاد نموده ، اگر از تکلف پرهیز می کرد و یا او و دوستانِ عارف مآبش اهلِ قناعت بودند ، به قولِ سلمان فارسی (س ) نه کوزه ای به گِرو می رفت و نه گهواره ی آن طفلِ معصوم ، هیمه ی اجاقِ آبگوشت می گردید . 🧺🔥🍯

👈 برای مشاهده سند ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

🔴موضع گیری پارادوکسیکال و متناقض علامه طهرانی و مریدانش :

1) - از علامه طهرانی در کتاب نور مجرد ( ج 1 ، ص 696 و ص 698 ) نقل شده  :

( بنده خودم شخصا از چنگال استفاده نمى‌كنم و به كسى هم نمى‌گويم كه استفاده نكن . ولى رفقاى ما كه با ما هستند چون ديده‌اند كه ما از چنگال استفاده نمى‌كنيم ايشان نيز استفاده نمى‌كنند . اما بنده كه استفاده نمى‌كنم بدين‌جهت است كه پيغمبر خدا و أئمّه عليهم‌السّلام استفاده نمى‌كردند. )😳

 ( نعمت خدا را بين دو آهن قرار دادن و خوردن خلاف ادب است . اگر انسان از سنّت‌هاى رسول‌خدا صلّى‌اللـه عليه‌وآله‌ و سلّم دور شد ؛ روى صندلى نشست و پشت ميز غذا خورد و چنگال در دست گرفت ، آرام آرام از آن اصل و مبدأ فاصله مى‌گيرد و اين امور دست به دست هم داده او را از آن حقيقت دور ميكند . )

👈 برای مشاهده سند ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

2) - همچنین علامه طهرانی در همان کتاب نور مجرد ( ج 1 ، ص 691 و 696 و 697 ) با استناد به دو روایت ذیل ، اینگونه نتیجه می گیرد که سالک الی الله باید در مورد غذا از هرگونه روشی که تاکنون از پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) وارد نشده پرهیز و احتیاط کامل را لحاظ نماید .

الف ) ( سالك در باره غذا قاعده : خُذْ بالاِحتياطِ فى جَميعِ ما تَجِدُ إلَيهِ سَبيلاً را شعار خود سازد . )

ب ) امتناع أميرالمؤمنين عليه‌السّلام از خوردن حلوا ، علیرغم اینکه حلال بوده بخاطر آنکه حضرتش فرموده :

إنّى ذَكَرتُ أنَّ رَسولَ‌اللَـهِ صلّى‌اللـه‌عليه‌وءَاله‌وسلّم لَم يَأْكُلهُ فَكَرِهتُ أَكلَهُ

( به يادم آمد كه رسول‌خدا صلّى‌اللـه‌عليه‌وآله‌وسلّم در تمام مدّت عمرش از اين حلوا تناول ننموده بود و دوست نداشتم از حلوايى كه رسول‌خدا نخورده است بخورم ) .

👈 برای مشاهده سند ( اینجا ) و ( اینجا ) کلیک کنید . 👉

تبصره :

علامه طهرانی که تا بدان حد احتیاط می کند که استفاده از چنگال یا نشستن روی صندلی و پشت میز غذا خوردن را بخاطر آنکه احکامش را در سیره ی پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) نیافته ، ترک می نماید و انجام این اعمال را موجب دور شدن از مبدأ و حقیقت می داند و همچنین شاگردانش نیز بقول وی در عدم استفاده از چنگال و غیره به ایشان تأسی می نمایند و حتی فرزند علامه ( سید محمد صادق طهرانی ) در همان کتاب نور مجرد (ج 1 ، پاورقی ص 698 ) استفاده از چنگال را تشبُّه به کُفّار می داند . 😳

✔️ اما با کمال شگفتی مشاهده می شود که آنان یک باره از این اصول ، عدول نموده و به دستورِ پُختِ آبگوشت توسط مرحوم حداد ، مقید گردیده و آن را مفتاح غیب و شهود می دانند ، در صورتیکه برای این کار هیچگونه مستند شرعی ندارند . ⁉️😳

👈 علامه طهرانی و شاگردان ایشان چگونه می توانند ثابت نمایند که مطابق مبانی خودشان ، پیامبر (ص) و یا یکی از اهل بیت (ع) ، همانند مرحوم حداد ، آبگوشت طبخ نموده و یا این روش را به دیگران توصیه فرموده باشند . ⁉️


✔️در کتاب ( عارف فی الرحاب القدسیه ) نمونه های فراوانی از این دست به چشم می خورد که در این مقاله به مناسبت موضوع و از باب مشت نمونه ی خروار ، فقط به مورد فوق ، اکتفاء نمودیم .


🔴 نقد دیگری نیز به سخن علامه طهرانی ( درباره عدم استفاده از چنگال و میز غذا خوری و تشبٌّه به کُفّار دانستن آن ) وارد است که پاسخ به آن را می توان از فرمایش رهبر فقید انقلاب (ره) استنباط نمود ،  امام خمینی (ره) در صحیفه نور ( ج 21 ص 150 و 151 ) در پاسخ به فردی که گمان کرده ( ... «رِهان» در «سَبْق» و «رِمايه» ، مختص است به تير و كمان و اسب دوانى و امثال آن ، كه در جنگهاى سابق به كار گرفته مى‌شده است و امروز هم تنها در همان موارد است و .... ) می فرماید :

( ... آن گونه كه جنابعالى از اخبار و روايات برداشت داريد ، تمدن جديد بكلى بايد از بين برود و مردم كوخ‌ نشين بوده و يا براى هميشه در صحراها زندگى نمايند . ) 👏👏

👈 برای مشاهده سند ( اینجا ) و ( اینجاکلیک کنید . 👉
sticker برگرفته از دروس آسیب شناسی تصوف ، سید رضا نوعی ( حکیم )sticker


امضاي حکيم

تعداد صفحات : 83

درباره ما
سيد رضا نوعی حکیم
با سلام
سایت پیام شیعه برای تبیین معارف شیعه اثنی عشری و رساندن پیام حقانیت آن به گوش جهانیان می باشدکه مطالب آن در قالب مباحث تفسیری ، شرح احادیث ، شرح و نقد متون ادبی ، دروس معرفتی (عرفان نظری و عملی ) ، بررسی تطبیقی احادیث ، تقاسیر و مباحث کلام شیعه و پاسخ به شبهات دینی ، ارائه خواهد شد.
روح پدرم شاد که می گفت به استاد
فرزند مرا عشق بیاموز و دگر هیچ
سید رضا نوعی ( حکیم ) کانال تلگرام پیام شیعه ( حکیم )
اطلاعات کاربری
نام کاربری :
رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟
  • آمار سایت
  • کل مطالب : 284
  • کل نظرات : 74
  • افراد آنلاین : 4
  • تعداد اعضا : 14
  • آی پی امروز : 66
  • آی پی دیروز : 126
  • بازدید امروز : 1,059
  • باردید دیروز : 1,060
  • گوگل امروز : 403
  • گوگل دیروز : 93
  • بازدید هفته : 2,119
  • بازدید ماه : 15,989
  • بازدید سال : 15,989
  • بازدید کلی : 980,084